Gần hai thập kỷ trở lại đây, với tổng kinh phí gần 800 tỉ đồng đã có gần 100 công trình kiến trúc được phục hồi, trùng tu, tôn tạo và hàng trăm công trình được bảo quản, chống xuống cấp. Thế nhưng, trong tình hình phát triển hiện nay, di sản Huế cũng đang gặp không ít thách thức. Ngày 21.9, tại TP. Huế, UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế phối hợp với Bộ VHTTDL và Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam đã tổ chức hội nghị “Bảo tồn và phát triển bền vững di sản thế giới ở Việt Nam: Nhìn lại chặng đường 20 năm qua và hướng đến tương lai của di sản Huế” với sự tham dự của nhiều chuyên gia khoa học, nhà nghiên cứu văn hóa ở trong nước và quốc tế.
Ông Nguyễn Thế Hùng, Cục trưởng Cục Di sản văn hóa (Bộ VHTTDL) cho biết, chương trình mục tiêu quốc gia mỗi năm hỗ trợ 25 tỉ đồng cho việc tu bổ di tích Huế; thêm vào đó là sự đầu tư của ngân sách địa phương, sự hỗ trợ của quốc tế và nguồn tái đầu tư từ việc bán vé… đã giúp cho Huế có một “nguồn lực” lớn để bảo tồn, tu bổ di tích. Tuy nhiên, tại hội nghị, nhiều ý kiến cũng cho rằng không chỉ bảo tồn di sản mà phải biết phát huy, khai thác các giá trị của di sản. “Bảo vệ, gìn giữ chỉ là một nhiệm vụ. Bảo tồn di sản văn hóa không đồng nghĩa với cách hiểu “giữ nguyên hiện trạng” hoặc “ôm khư khư”. Việc khai thác di tích được làm tốt sẽ tăng nguồn thu để có kinh phí cho tu bổ di tích; tạo sản phẩm phục vụ khách tham quan; tạo công ăn việc làm cho người dân địa phương và nâng cao đời sống của những người trực tiếp trông nom di tích…”. Từ năm 1996 đến 2012, nguồn thu trực tiếp của Trung tâm Di tích Cố đô Huế đạt gần 825 tỉ đồng; doanh thu từ dịch vụ đạt hơn 50 tỉ đồng. Một số ý kiến nhìn nhận, nguồn thu từ dịch vụ của Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế những năm qua còn thấp so với tiềm năng của di sản, và việc thử nghiệm một số mô hình mới trong tổ chức khai thác, phát huy giá trị di tích còn gặp nhiều ý kiến khác nhau, trong khi đó các di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới ở nhiều nước đã làm rất thành công. Trao đổi với chúng tôi bên lề hội nghị, nhiều chuyên gia cho biết, “tự mãn với thành tựu trong quá khứ là vật cản đường của phát triển. Vì thế, chúng ta cần suy nghĩ đổi mới và sáng tạo để bắt kịp xu thế phát triển của nhân loại. Đó là nguyên tắc “bảo tồn để phát triển và phát triển để bảo tồn” với 2 yếu tố quan trọng hàng đầu là: tính toàn vẹn và chân xác lịch sử và bảo tồn di sản phục vụ cho phát triển”. Không chỉ là những khó khăn trong việc tổ chức bảo tồn, phát huy giá trị, khai thác dịch vụ từ di tích, di sản Huế cũng đang gặp không ít thách thức trong vấn đề giữa bảo tồn và phát triển, bởi phần lớn các điểm di tích của Quần thể Di tích Cố đô Huế nằm trong hoặc liền kề các khu vực dân cư đã tồn tại qua nhiều thế hệ, đặc biệt là trong khu vực nội thành. Hiện nay, vẫn còn gần 3.000 hộ dân đang “sống bám” di tích vẫn chưa giải tỏa, di dời được. Nói như một số chuyên gia, di sản kiến trúc quần thể Cố đô Huế đã thoát khỏi tình trạng nguy hiểm, nhưng vẫn đang tồn tại không ít lo ngại. Và vấn đề này đã khiến cho không gian, cảnh quan xung quanh khu vực di tích phần nào bị ảnh hưởng. Nhiều di tích nằm xa trung tâm thành phố nên việc quản lý còn gặp nhiều khó khăn. Ngoài ra, mặt bằng Kinh thành Huế khá thấp hơn so với các khu vực khác nên rất dễ bị ngập lụt trong mùa mưa lũ. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến khai thác du lịch, đời sống của cư dân mà còn gây ra những khó khăn cho công tác bảo tồn di tích. Thứ trưởng Bộ VHTTDL Đặng Thị Bích Liên cho rằng trong những năm qua, di sản văn hóa ở Việt Nam nói chung và di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới nói riêng cũng đang phải đối mặt với những tác động tiêu cực nảy sinh từ những thay đổi trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội và những biến đổi của tự nhiên, môi trường, đặc biệt là việc xây dựng, cải tạo các công trình kiến trúc không theo quy hoạch chuẩn, tình trạng ngập lụt… Từ đó, Thứ trưởng đề nghị các Khu di sản cần khẩn trương xây dựng một kế hoạch quản lý tổng thể di sản, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Mục tiêu của kế hoạch này nhằm bảo tồn nguyên vẹn những giá trị nổi bật toàn cầu, tính toàn vẹn và xác thực của di sản, đồng thời thực hiện nghiêm túc các Công ước của UNESCO. Tại hội nghị, đại diện các Bộ, ngành và các khu di sản thế giới của VN đã thảo luận để thành lập CLB Các khu Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới ở VN. Thứ trưởng Bộ VHTTDL Đặng Thị Bích Liên nhấn mạnh: “Tôi hy vọng rằng, thông qua CLB, các khu di sản sẽ cùng sát cánh, hỗ trợ, giúp đỡ nhau về mặt chuyên môn, nghiệp vụ để công cuộc bảo tồn, gìn giữ những giá trị nổi bật toàn cầu của di sản được bền vững và trường tồn với thời gian”. Theo Baovanhoa |
About
Previous
« Prev Post
« Prev Post
Next
Next Post »
Next Post »
Đăng ký:
Đăng Nhận xét (Atom)